อีลอน มัสก์มองว่า หากเทคโนโลยีหุ่นยนต์และการเดินทางในอวกาศพัฒนาอย่างต่อเนื่อง จนมนุษย์ก้าวเข้าสู่เศรษฐกิจที่มีหลายดาวเคราะห์ เงินอาจไม่เหลือความหมายเช่นเดียวกับปัจจุบัน โดยมูลค่าอาจหันไปวัดจากปริมาณวัตถุ ไฟฟ้า หรือพลังงานที่มีอยู่ ขณะที่เงินแบบดั้งเดิมจะไม่ใช่มาตรวัดหลักของกิจกรรมทางเศรษฐกิจอีกต่อไป
มัสก์กล่าวถึงมุมมองดังกล่าวระหว่างร่วมรายการพอดแคสต์ The Builders กับวอลเตอร์ ไอแซกสัน ผู้เขียนชีวประวัติของเขา บทสัมภาษณ์บันทึกไว้เมื่อต้นเดือนสิงหาคมและเผยแพร่เมื่อวันอังคาร เขายังกล่าวด้วยว่า ทรัพย์สินส่วนใหญ่ของเขาอาจเหลืออยู่เพียงส่วนน้อยเมื่อผ่านไปหลายชั่วอายุคน หากเงินยังคงมีความหมายแบบเดียวกับในปัจจุบัน
AI และหุ่นยนต์อาจเปลี่ยนบทบาทของรายได้
ก่อนหน้านี้ มัสก์เคยกล่าวว่า ภายใน 10 หรือ 20 ปีข้างหน้า ผู้คนอาจไม่จำเป็นต้องออมเงินเพื่อเกษียณในรูปแบบเดิม เขาคาดว่า AI และเทคโนโลยีอื่น ๆ จะเพิ่มผลิตภาพอย่างมาก และผลักดันสังคมเข้าสู่ภาวะที่มีทรัพยากรเพียงพอ จนผู้คนสามารถเข้าถึงสิ่งของส่วนใหญ่ที่ต้องการได้
ในการสัมภาษณ์ครั้งนี้ เขากล่าวเพิ่มเติมว่า ในอนาคต “จะไม่มีสิ่งใดที่มนุษย์ทำได้ แต่ AI และหุ่นยนต์ทำได้แย่กว่า” หากเป็นเช่นนั้น ผู้คนอาจใช้เวลาไปกับการปลูกผลไม้และผัก การสร้างงานศิลปะ หรือกิจกรรมอื่นเพื่อค้นหาความหมายของชีวิต แทนการทำงานเพื่อหารายได้และกำหนดสถานะทางสังคม
แนวคิดดังกล่าวไม่ได้จำกัดอยู่ที่การที่เทคโนโลยีเข้ามาแทนที่งานเท่านั้น แต่ยังครอบคลุมถึงการนิยามความมั่งคั่งและมูลค่าทางเศรษฐกิจใหม่ด้วย หากระบบอัตโนมัติเป็นแหล่งผลิตหลัก บทบาทของรายได้ เงินออม และการส่งต่อทรัพย์สินระหว่างรุ่นก็อาจเปลี่ยนไป อย่างไรก็ตาม มัสก์ไม่ได้ระบุกรอบเวลาที่ชัดเจนหรือรูปแบบเชิงสถาบันสำหรับการเปลี่ยนผ่านนี้
ความมั่งคั่งของมัสก์ผูกกับ Tesla และ SpaceX
มัสก์ชี้แจงว่า ความมั่งคั่งจำนวนมากของเขาสะท้อนสัดส่วนการถือหุ้นใน Tesla และ SpaceX โดยเขาจำเป็นต้องถือหุ้นในระดับสูงเพื่อรักษาสิทธิออกเสียงและอำนาจควบคุมบริษัททั้งสองแห่ง
หลัง SpaceX เข้าจดทะเบียนในเดือนมิถุนายน มัสก์เคยมีสถานะเป็นมหาเศรษฐีระดับล้านล้านดอลลาร์เป็นช่วงหนึ่ง ณ ราคาปิดตลาดวันจันทร์ ดัชนีมหาเศรษฐีของ Bloomberg ประเมินมูลค่าทรัพย์สินสุทธิของเขาไว้ที่ 920,000 ล้านดอลลาร์ สูงที่สุดในดัชนี ตัวเลขดังกล่าวเปลี่ยนแปลงตามการประเมินมูลค่าหุ้นในบริษัทจดทะเบียนและบริษัทนอกตลาดที่เขาถืออยู่ จึงไม่ใช่เงินสดที่สามารถนำไปใช้ได้โดยตรงทั้งหมด
มัสก์ยังกล่าวว่า ทรัพย์สินของเขาจะต้องเผชิญภาระภาษีในระดับสูง และไม่มี “วิธีมหัศจรรย์” ที่จะหลีกเลี่ยงภาษีได้โดยง่าย เขาคาดว่า หลังผ่านการจัดเก็บภาษี การใช้จ่าย และการบริจาคเพื่อการกุศล ทรัพย์สินจะค่อย ๆ ลดลง และทายาทในอีกหลายชั่วอายุคนอาจเหลือทรัพย์สินเพียงส่วนน้อยเมื่อเทียบกับระดับปัจจุบัน
แผนมูลนิธิเน้นอวกาศและพลังงาน
เมื่อพูดถึงการใช้ทรัพย์สินหลังจากเขาเสียชีวิต มัสก์กล่าวว่า ต้องการให้มูลนิธิของเขาสานต่อเป้าหมายในการทำให้สิ่งมีชีวิตสามารถดำรงอยู่บนหลายดาวเคราะห์ ขยายการรับรู้ของมนุษย์ไปสู่อวกาศ และพัฒนาพลังงานที่ยั่งยืนบนโลก แนวทางเหล่านี้เชื่อมโยงกับโครงการธุรกิจที่เขาผลักดันผ่าน SpaceX และ Tesla แต่ข้อมูลที่เปิดเผยต่อสาธารณะยังไม่มีรายละเอียดครบถ้วนเกี่ยวกับการจัดสรรเงินทุน
เมื่อวันจันทร์ มัสก์ยังประกาศแผนมอบหุ้น SpaceX ให้แก่เด็กทุกคนในสหรัฐฯ คนละ 1 หุ้นในปีหน้า หากคำนวณจากมูลค่าปัจจุบัน แผนดังกล่าวมีมูลค่ามากกว่า 10,000 ล้านดอลลาร์ อย่างไรก็ตาม รายละเอียดของผู้มีสิทธิได้รับ วิธีดำเนินการ และการดูแลหุ้นยังต้องรอแผนอย่างเป็นทางการ
อาเซโมกลูเรียกร้องให้มัสก์ทำตามคำมั่นบริจาค
ช่วงปลายเดือนกรกฎาคม ดารอน อาเซโมกลู นักเศรษฐศาสตร์รางวัลโนเบล ตั้งคำถามต่อมุมมองของมัสก์ที่ว่าเงินจะสูญเสียความหมายในอนาคต เขาระบุว่า หากมัสก์เชื่อว่าเงินจะไม่สำคัญอีกต่อไปในปี 2036 ก็ควรบริจาคทรัพย์สินส่วนตัวที่ขณะนั้นมีมูลค่าประมาณ 1 ล้านล้านดอลลาร์ให้การกุศลภายในปีดังกล่าว
มัสก์ตอบว่า เขาจะดำเนินการในลักษณะใกล้เคียงกัน แผนมอบหุ้น SpaceX ให้เด็ก ๆ จึงเป็นหนึ่งในแนวทางที่เป็นรูปธรรมหลังจากเขาพูดถึงการจัดสรรทรัพย์สินเพื่อการกุศลในช่วงหลายปีที่ผ่านมา แต่ขนาดของโครงการ ระยะเวลาดำเนินการ และขอบเขตของผู้รับผลประโยชน์ยังต้องรอการยืนยันเพิ่มเติม