Elon Musk berpendapat wang mungkin tidak lagi membawa makna seperti hari ini jika kemajuan robotik dan perjalanan angkasa membawa manusia ke arah ekonomi berbilang planet. Dalam keadaan itu, nilai mungkin diukur berdasarkan jumlah barangan, elektrik atau tenaga, dan bukannya mata wang tradisional.
Musk berkongsi pandangan itu dalam podcast The Builders bersama penulis biografinya, Walter Isaacson. Wawancara tersebut dirakam pada awal Ogos dan diterbitkan pada Selasa. Beliau turut berkata bahawa selepas beberapa generasi, hanya sebahagian kecil daripada kekayaannya mungkin masih ada—jika wang masih berfungsi seperti sekarang.
AI dan robot boleh mengubah pembahagian kekayaan
Musk sebelum ini menyatakan bahawa dalam tempoh 10 hingga 20 tahun, orang ramai mungkin tidak perlu menyimpan wang untuk persaraan seperti yang dilakukan hari ini. Beliau menjangkakan kecerdasan buatan (AI) dan teknologi lain akan meningkatkan produktiviti dengan ketara, lalu membawa masyarakat ke tahap kelimpahan barangan yang membolehkan kebanyakan keperluan dipenuhi.
Dalam wawancara itu, beliau berkata pada masa depan “tiada apa-apa yang boleh dilakukan manusia tetapi tidak dapat dilakukan dengan lebih baik oleh AI dan robot”. Jika itu berlaku, orang ramai mungkin mencari tujuan hidup dengan menanam buah-buahan dan sayur-sayuran atau menghasilkan karya seni, dan bukannya bergantung pada pekerjaan untuk mendapatkan pendapatan serta identiti sosial.
Gagasan itu bukan sekadar mengenai teknologi menggantikan pekerjaan; ia turut mempersoalkan semula peranan kekayaan dan nilai. Jika sistem automasi menjadi sumber utama pengeluaran, fungsi pendapatan, simpanan dan pewarisan aset dalam ekonomi juga mungkin berubah. Namun, Musk tidak memberikan garis masa khusus atau menjelaskan aturan institusi yang diperlukan untuk peralihan tersebut.
Pegangan Tesla dan SpaceX membentuk kekayaan Musk
Musk mempertahankan kekayaannya yang besar dengan berkata bahawa ia sebahagian besarnya mencerminkan pegangan sahamnya dalam Tesla dan SpaceX. Beliau perlu memiliki bahagian yang besar dalam kedua-dua syarikat itu untuk mengekalkan hak mengundi dan kawalan.
Selepas SpaceX disenaraikan pada Jun, Musk seketika menjadi individu dengan kekayaan bernilai trilion dolar. Pada penutupan dagangan Isnin, nilai bersihnya dianggarkan sebanyak AS$920 bilion dalam Indeks Bilionair Bloomberg, sekali gus meletakkannya di tempat teratas. Anggaran itu berubah mengikut penilaian pegangan dalam syarikat tersenarai dan persendirian, dan bukan jumlah wang tunai yang boleh dibelanjakan secara langsung.
Musk juga berkata kekayaannya akan dikenakan cukai yang tinggi dan tiada “jalan ajaib” untuk mengelakkan cukai dengan mudah. Beliau menjangkakan cukai, perbelanjaan dan pemberian amal akan mengurangkan kekayaan itu dari semasa ke semasa, sehingga generasi akan datang mungkin hanya mewarisi sebahagian kecil daripada jumlah yang ada sekarang.
Yayasan Musk mahu tumpu pada angkasa dan tenaga
Mengenai penggunaan kekayaannya selepas kematian, Musk berkata beliau mahu yayasannya meneruskan usaha membawa kehidupan ke pelbagai planet, meluaskan kesedaran ke angkasa dan meningkatkan kemampanan tenaga di Bumi. Matlamat tersebut berkait dengan usaha komersialnya di SpaceX dan Tesla, tetapi butiran penuh tentang peruntukan dana belum diumumkan.
Pada Isnin, beliau turut mengumumkan rancangan untuk memberikan satu saham SpaceX kepada setiap kanak-kanak di Amerika Syarikat pada tahun depan. Berdasarkan penilaian semasa, nilai pemberian itu melebihi AS$10 bilion. Kelayakan penerima, kaedah pelaksanaan dan aturan pemegang amanah bagi saham tersebut masih tertakluk pada rancangan rasmi.
Acemoglu minta Musk tunaikan janji derma
Pada penghujung Julai, pemenang Hadiah Nobel Ekonomi Daron Acemoglu mempersoalkan kenyataan Musk bahawa wang mungkin hilang kepentingannya pada masa depan. Acemoglu berkata jika Musk percaya wang tidak lagi penting menjelang 2036, beliau patut menderma kekayaan peribadinya yang ketika itu bernilai kira-kira AS$1 trilion kepada badan kebajikan selewat-lewatnya pada tahun tersebut.
Musk kemudian menjawab bahawa beliau memang akan mengambil langkah seumpamanya. Rancangan memberikan saham SpaceX kepada kanak-kanak menjadi antara tindakan konkrit yang diumumkannya selepas beberapa kali bercakap secara terbuka tentang pemberian amal. Namun, nilai akhir, jadual pelaksanaan dan kumpulan penerima masih belum dipastikan.