Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) ngày 16/9 đã nâng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản, lần tăng đầu tiên trong ba năm. Ủy ban Thị trường Mở Liên bang muốn thắt chặt các điều kiện tài chính để kiềm chế lạm phát, nhưng Chủ tịch Kevin Warsh không cam kết Fed sẽ tiếp tục tăng lãi suất, nhấn mạnh các quyết định sắp tới sẽ phụ thuộc vào dữ liệu kinh tế mới.
Điều đó đồng nghĩa doanh nghiệp Mỹ, người mua nhà và hộ gia đình vẫn phải đối mặt với bất định từ biến động lãi suất. Ông Warsh cho biết việc tăng lãi suất sẽ không lập tức kéo giá của mọi mặt hàng đi xuống; các khoản chi thiết yếu như thực phẩm và xăng dầu vẫn có thể gây áp lực lên ngân sách gia đình. Sau quyết định này, nhiều nhà kinh tế và chuyên gia tài chính đã đánh giá tác động trên các phương diện lạm phát, thị trường nhà ở, chi phí tín dụng và tính độc lập của Fed.
Justin Wolfers: Thị trường phải theo dõi dữ liệu kinh tế
Justin Wolfers, giáo sư chính sách công và kinh tế tại Đại học Michigan, cho rằng thị trường có thể đánh giá tích cực quyết định của ông Warsh, vì động thái này cho thấy Fed muốn dựa vào tình hình kinh tế thay vì áp lực bên ngoài khi hoạch định chính sách.
Tuy nhiên, ông Wolfers lưu ý ông Warsh không đưa ra định hướng rõ ràng cho bước tiếp theo. Vì vậy, thị trường vẫn phải tự đánh giá thời điểm, quy mô và lý do của các đợt tăng lãi suất trong tương lai. Theo ông, cách truyền đạt tương đối kiềm chế của Fed nhằm hướng sự chú ý của thị trường vào các dữ liệu kinh tế, thay vì khiến nhà đầu tư tập trung suy đoán từng phát biểu của ngân hàng trung ương.
Navy Federal: Fed có thể bước vào giai đoạn điều chỉnh giữa chu kỳ
Heather Long, kinh tế trưởng tại Navy Federal Credit Union, cho rằng thông điệp quan trọng của cuộc họp là Fed đang phát tín hiệu về một giai đoạn “điều chỉnh giữa chu kỳ”, trong đó các đợt tăng lãi suất tiếp theo vẫn có thể xảy ra.
Bà Long cho biết ông Warsh không muốn đưa ra định hướng chính thức cho chính sách tương lai, nhưng cách Fed trình bày quan điểm cho thấy số lần tăng lãi suất có thể nhiều hơn một. Theo bà, Fed đang hành động sớm hơn nhằm hạ nhiệt lạm phát nhanh chóng, qua đó tránh phải tăng lãi suất mạnh hơn vào thời điểm sau này.
Nhà ở: Nguồn cung tăng giúp người mua có thêm lợi thế
Bill Banfield, Giám đốc thương mại của Rocket Mortgage, nhận định nền tảng của thị trường nhà ở Mỹ vẫn vững, nhưng lãi suất cao đang làm suy giảm khả năng chi trả của người mua.
Ông Banfield cho biết tại nhiều khu vực đô thị lớn, thị trường hiện gần với trạng thái có lợi cho bên mua hơn. Lượng nhà tồn trên thị trường đã lên mức cao nhất trong sáu năm, giúp người mua có thêm không gian thương lượng. Đây là sự thay đổi so với những năm gần đây, khi nguồn cung khan hiếm và người mua phải cạnh tranh quyết liệt.
Dù vậy, lãi suất tăng vẫn khiến khoản thanh toán hàng tháng và chi phí vay mua nhà cao hơn. Nguồn cung cải thiện không có nghĩa mọi hộ gia đình đều dễ dàng tham gia thị trường; chênh lệch giữa giá nhà, lãi suất vay và thu nhập vẫn tiếp tục ảnh hưởng đến nhu cầu thực tế.
Jerry Tempelman: Đà hạ nhiệt lạm phát trước đó không kéo dài
Jerry Tempelman, cựu chuyên gia phân tích cấp cao tại Fed New York và hiện là Phó chủ tịch phụ trách nghiên cứu kinh tế và trái phiếu tại Mutual of America Capital Management, cho rằng xu hướng hạ nhiệt lạm phát xuất hiện vào đầu mùa hè đã không được duy trì.
Ông chỉ ra rằng sau bài phát biểu của ông Warsh tại Jackson Hole tháng trước, thị trường nhìn chung cho rằng lập trường chính sách của Fed cứng rắn hơn dự kiến. Trong bối cảnh đó, nếu Fed không tăng lãi suất trong cuộc họp lần này, ông Warsh sẽ khó giải thích vì sao ngân hàng trung ương vẫn muốn duy trì định hướng tiền tệ trước đó.
Giới học thuật chú ý mục tiêu lạm phát 2% và tính độc lập của Fed
Jacob Robbins, trợ lý giáo sư kinh tế tại Đại học Illinois Chicago và học giả không thường trú tại Trung tâm Tăng trưởng Công bằng Washington, ủng hộ quyết định tăng lãi suất. Ông cho rằng động thái này tái khẳng định mục tiêu lạm phát 2% của Fed, đồng thời cho thấy chính sách tiền tệ vẫn được xây dựng dựa trên dữ liệu kinh tế.
Ông Robbins cũng nhận định quyết định lần này thể hiện tính độc lập của Fed trong vấn đề lãi suất. Với thị trường, khả năng ngân hàng trung ương tiếp tục đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu lạm phát và việc làm sẽ ảnh hưởng đến kỳ vọng của nhà đầu tư về quỹ đạo lãi suất sắp tới.
Fitch: Kinh tế đủ sức chịu đựng không đồng nghĩa người tiêu dùng không chịu áp lực
Olu Sonola, Trưởng bộ phận kinh tế Mỹ tại Fitch Ratings, cho biết các dự báo lạm phát cho thấy quá trình điều chỉnh chính sách có thể cần kéo dài hơn. Sức chống chịu của kinh tế Mỹ cũng tạo thêm dư địa để Fed tiếp tục tăng lãi suất.
Ông Sonola cho rằng việc quyết định tăng lãi suất nhận được sự ủng hộ nhất trí sẽ giúp duy trì độ tin cậy của Fed trong cuộc chiến chống lạm phát. Tuy nhiên, kinh tế vĩ mô có khả năng hấp thụ mặt bằng lãi suất cao hơn không có nghĩa mọi người tiêu dùng đều có thể gánh chi phí vay đắt đỏ.
Theo ông, sức mạnh tổng thể của nền kinh tế có thể che khuất sự phân hóa ngày càng rõ giữa các hộ gia đình. Một số gia đình chịu ảnh hưởng tương đối hạn chế từ lãi suất cao, trong khi những gia đình khác phải đối mặt với chi phí tăng lên của thẻ tín dụng, khoản vay mua ô tô và khoản vay thế chấp.
Chi phí năng lượng trở lại trong cân nhắc chính sách
Andrew Davis, Trưởng bộ phận chiến lược đầu tư tại Bryn Mawr Trust và cựu chuyên gia phân tích của Cục Thống kê Lao động Mỹ, cho rằng quyết định tăng lãi suất phản ánh sự thiếu kiên nhẫn ngày càng lớn của Fed đối với kịch bản chờ lạm phát tự hạ nhiệt.
Ông Davis nhận định áp lực giá kéo dài cùng chi phí năng lượng tăng đã làm thay đổi cán cân trong hoạch định chính sách. Các nhà hoạch định chính sách dường như sẵn sàng thắt chặt thêm để ngăn áp lực giá quay trở lại trên diện rộng. Nếu giá năng lượng tiếp tục tăng, tác động có thể lan sang lạm phát chung thông qua chi phí vận tải, sản xuất và tiêu dùng hộ gia đình.
Goldman Sachs: Chưa có tín hiệu về chu kỳ tăng lãi suất mạnh
Kay Haigh, người đứng đầu toàn cầu kiêm Giám đốc đầu tư bộ phận giải pháp thanh khoản và thu nhập cố định tại Goldman Sachs Asset Management, cho rằng các tín hiệu hiện tại của Fed không cho thấy ngân hàng trung ương sắp khởi động một chu kỳ tăng lãi suất liên tiếp với cường độ mạnh.
Theo bà Haigh, thông điệp chính sách vẫn hướng tới một số điều chỉnh có giới hạn, thay vì cam kết trước một lộ trình tăng lãi suất cụ thể. Thị trường sẽ tiếp tục theo dõi dữ liệu lạm phát, giá năng lượng, tình hình việc làm và áp lực tài chính đối với hộ gia đình và doanh nghiệp. Những yếu tố này sẽ cùng quyết định Fed có tiếp tục điều chỉnh lãi suất hay không.
Đợt tăng lãi suất lần này đã thay đổi cách thị trường đánh giá mặt bằng lãi suất trong ngắn hạn, nhưng Fed không đưa ra câu trả lời rõ ràng về cuộc họp tiếp theo. Ông Warsh nhấn mạnh chính sách sẽ được điều hành theo dữ liệu. Vì vậy, các số liệu sắp tới về lạm phát và tiêu dùng, cùng tác động thực tế của chi phí vay cao hơn lên thị trường nhà ở và chi tiêu hộ gia đình, vẫn là cơ sở chính để đánh giá bước đi tiếp theo của Fed.