Các doanh nghiệp điện mặt trời hoạt động ở nhiều khâu, từ sản xuất tấm pin và vận hành tài sản năng lượng sạch đến bán, lắp đặt hệ thống cho hộ gia đình và cung cấp giải pháp tài chính. Vì vậy, cổ phiếu ngành này không đại diện cho một mô hình kinh doanh duy nhất: nhu cầu vốn, nguồn thu và rủi ro vận hành khác nhau đáng kể giữa các công ty. Dưới đây là một số doanh nghiệp tiêu biểu và các yếu tố cần lưu ý khi đánh giá hoạt động của họ.
Sunlight Financial và SunPower phục vụ thị trường dân dụng
Sunlight Financial Holdings là công ty tài chính tiêu dùng ứng dụng công nghệ, hợp tác với các nhà thầu trên khắp nước Mỹ để cung cấp vốn cho hệ thống điện mặt trời dân dụng và các dự án cải tạo nhà ở khác. Công ty kết nối đơn vị lắp đặt với chủ nhà, dùng công nghệ và quy trình đánh giá tín dụng để đơn giản hóa khâu đăng ký và giải ngân. Do thiết bị điện mặt trời đòi hỏi khoản đầu tư ban đầu lớn, dịch vụ tài chính trở thành một phần của chuỗi cung ứng; tuy nhiên, việc duyệt vay vẫn phụ thuộc vào hồ sơ tín dụng của người vay và yêu cầu của bên cho vay.
SunPower (NASDAQ: SPWR) cung cấp giải pháp điện mặt trời, lưu trữ năng lượng và quản lý năng lượng gia đình, chủ yếu cho khách hàng tại Mỹ và Canada. Danh mục của công ty gồm phần cứng, phần mềm, lựa chọn tài chính và các giải pháp năng lượng thông minh. Sản phẩm được phân phối qua các đại lý có hoặc không có dịch vụ lắp đặt, nhà bán lại và đội ngũ bán hàng nội bộ phục vụ khách hàng dân dụng lẫn thương mại. SunPower là công ty con do TotalEnergies Solar nắm cổ phần chi phối.
Brookfield Renewable sở hữu danh mục năng lượng sạch đa dạng
Brookfield Renewable (NYSE: BEPC) sở hữu và vận hành tài sản năng lượng sạch trên toàn cầu, gồm thủy điện, điện gió, điện mặt trời và hệ thống lưu trữ. Danh mục trải rộng tại Bắc Mỹ, Nam Mỹ, châu Âu và châu Á, với tổng công suất lắp đặt khoảng 21.000 MW. Công ty đầu tư trực tiếp vào tài sản, đồng thời tham gia các dự án thông qua đối tác tổ chức, liên doanh và những hình thức hợp tác khác.
Nhà đầu tư có thể tiếp cận Brookfield Renewable qua hai pháp nhân niêm yết: Brookfield Renewable Partners LP (BEP) và Brookfield Renewable Corp. (BEPC). Do hoạt động không chỉ tập trung vào điện mặt trời, kết quả kinh doanh của công ty còn chịu ảnh hưởng từ danh mục thủy điện, điện gió và lưu trữ năng lượng.
First Solar và JinkoSolar tập trung vào sản xuất mô-đun
First Solar (NASDAQ: FSLR) thiết kế và sản xuất tấm pin, mô-đun quang điện và hệ thống phục vụ các dự án quy mô tiện ích. Mô-đun của công ty sử dụng công nghệ màng mỏng cadmium telluride để chuyển ánh sáng mặt trời thành điện năng. First Solar là một trong những nhà sản xuất mô-đun điện mặt trời màng mỏng lớn nhất thế giới, với các cơ sở sản xuất tại Việt Nam, Malaysia và bang Ohio của Mỹ.
JinkoSolar (NYSE: JKS) là nhà sản xuất mô-đun quy mô lớn, có 9 cơ sở sản xuất và 14 công ty con ở nước ngoài. Sản phẩm được bán tại Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, Đức, Anh, Chile, Ấn Độ và nhiều thị trường khác. Số liệu được nêu về công suất thường niên gồm 20 GW tấm silicon đơn tinh thể, 11 GW pin mặt trời và 25 GW mô-đun. Tài liệu cũng ghi nhận EPS 2,92 USD, khối lượng giao dịch bình quân khoảng 8 triệu cổ phiếu mỗi ngày và doanh thu năm 2019 là 4,2 tỷ USD. Đây là các số liệu lịch sử, không nên xem là phản ánh tình hình hoạt động hiện tại.
SunHydrogen phát triển công nghệ sản xuất hydro bằng năng lượng mặt trời
SunHydrogen Inc. (OTCQB: HYSR), trước đây có tên Hypersolar, được thành lập năm 2009 và đặt trụ sở tại Santa Barbara, bang California. Công ty nghiên cứu và thúc đẩy hệ thống hạt nano chạy bằng năng lượng mặt trời, hướng tới mô phỏng quá trình quang hợp để tách hydro từ nước. Khác với nhà sản xuất mô-đun hay đơn vị vận hành nhà máy điện, SunHydrogen hoạt động ở giao điểm giữa công nghệ mặt trời và sản xuất hydro; trọng tâm được nêu là phát triển công nghệ và thương mại hóa.
Nắng, lưu trữ và chi phí lắp đặt quyết định hiệu quả dự án
Năng lượng mặt trời được khai thác chủ yếu qua ba hướng: quang điện, sưởi ấm và làm mát bằng năng lượng mặt trời (SHC), và điện mặt trời tập trung (CSP). Hệ thống thường được nhắc đến trong sinh hoạt là quang điện, sử dụng chất bán dẫn trong tấm pin để biến ánh sáng thành điện. SHC và CSP khai thác nhiệt mặt trời; các ứng dụng phổ biến gồm làm nóng nước hồ bơi công cộng và cung cấp nước nóng cho hộ gia đình.
Sản lượng điện phụ thuộc vào thời tiết và thời lượng nắng. Những đợt mưa kéo dài có thể làm giảm sản lượng, nên việc lắp hệ thống lưu trữ ảnh hưởng đến cả độ ổn định lẫn chi phí của dự án. Chi phí lắp đặt cũng là một rào cản đối với người tiêu dùng. Ước tính được nêu cho thấy một hộ gia đình thông thường cần khoảng 14.000 USD để lắp hệ thống sau khi trừ khoản tín dụng thuế liên bang. Một số bang có chương trình khuyến khích, còn một số doanh nghiệp cung cấp phương án vay; các khoản vay thường vẫn cần thẩm định tín dụng và phê duyệt trước.
Nợ và dòng tiền là những chỉ số cần theo dõi
Từ sản xuất thiết bị, lắp đặt đến bảo trì hệ thống lưu trữ, các dự án điện mặt trời đều cần vốn. Việc mở rộng công suất hoặc xây dựng dự án có thể kéo theo chi tiêu vốn lớn, khiến mức nợ trở thành một chỉ số quan trọng khi đánh giá sức khỏe tài chính của doanh nghiệp. Dòng tiền cũng cần được xem xét: chi phí thiết bị, vận hành và bảo trì có thể tiếp tục chiếm dụng vốn, trong khi áp lực trả nợ thường gắn liền với khả năng tạo tiền mặt.
Tốc độ chuyển đổi hạ tầng năng lượng cũng tác động đến triển vọng ngành. Nhiên liệu hóa thạch vẫn giữ vai trò đáng kể trong hệ thống năng lượng toàn cầu, và quá trình thay thế cần nhiều năm đầu tư, xây dựng. Khi phân tích từng doanh nghiệp, cần xét đến mảng kinh doanh cụ thể, cơ cấu tài sản, nhu cầu vốn và dữ liệu vận hành; việc hoạt động trong lĩnh vực năng lượng sạch không thay thế cho đánh giá về tài chính và năng lực thực thi.